Татарстан Республикасы Милли музеенда «Җәннәт бакчасы»: заманча сәнгать һәм тарихи экспонатлар күргәзмәсе ачыла

Татарстан Республикасы Милли музеенда «Җәннәт бакчасы: Россия ислам сәнгате» күргәзмәсе ачыла. Тарихи экспонатларны Татарстан Республикасы Милли музее, Көнчыгыш музее, Мәрҗани фонды тәкъдим итәчәк, ә заманча рәссамнар өчен Стрит-артны өйрәнү институты җаваплы. Экспозициядә Татарстан, Дагестан, Башкортстан һәм Кырымнан заманча рәссамнарның объектлары һәм эшләре тәкъдим ителәчәк.

Күргәзмәнең концепциясе бакчаларның эмоциональ кабул ителешенә һәм аларның мөселман мәдәниятендәге урынына нигезләнгән: җәннәт символыннан алып социаль бәйләнешләргә кадәр. Экспозиция 6 зонадан тора: Дөньяара, Бакча, Рухлык, Мәхәббәт, Җисманилек, Үлем.

Әльфрид Бустанов, күргәзмә кураторы һәм ТР Милли музее генераль директоры киңәшчесе: «Җәннәт бакчасы — ислам мәдәниятләре өчен глобаль масштабта төп метафора һәм иң әһәмиятле киңлек. Бакча поэзияне һәм әйберләрне, тойгылы кичерешләрне һәм тынлык саклауны бергә җыя. Бакчада мәңгелек бәхет алмалары өлгерә — аларга ишарәләрне без дини текстларда да, гадәти әйберләрдә дә табабыз».

Күргәзмә үзе гөбәдия (катлы-катлы пирог) принцибы буенча төзелгән — барлык сизү органнары белән комплекслы кабул итү. Борынгы кулъязмалар һәм альбомнар аудио-хикәяләр һәм яктылык инсталляцияләре белән, ә аутентик көнкүреш әйберләре — хәзерге рәссамнарның интервенцияләре, флористик композицияләр һәм ольфактор объектлар белән тулыландырылып алып барыла.

Шулай итеп, таш кабер ташлары рәсемнәре һәм Алтын Урда заманындагы зәркән бизәнү әйберләре рәссамнар Марат Алиәкбәров һәм Рөстәм Кубик киндердә башкарылган эшләре белән, архив фотолары — Гөлшат Гобәйдуллинаның сәнгать видео-эссесы белән, ә Хурдҗин сумкасы һәм 13-14 гасыр киемнәренең төймәләре — Зөлфия Илькаева графикасы һәм Җамилә Шах мозаикасы белән янәшә тора.

Полина Ёж, күргәзмә кураторы һәм Стрит-артны өйрәнү институты нигез салучысы: «Заманча сәнгатьне традицион музейга интеграцияләү — хәзерге вакыт өчен бик әһәмиятле бурыч. Җәннәт бакчасы образлары заманча авторларның эшләрендә су өстендәге эзләр кебек күзәтелә, тамашачы өчен бу бәйләнешне тану, тамырларның актуаль визуаль мәдәнияттә ничек чагылуын өйрәнү кызыграк була».

«Җәннәт бакчасы: Россия ислам сәнгате» күргәзмәсе шул сорауларга җавап бирергә омтыла: без Россиядә ислам сәнгате дип нәрсәне аңлыйбыз, ислам дәүләтчелеген югалтканнан соң сәнгать белән нәрсә була һәм без илебездә ислам сәнгате өчен бердәм киңлек турында сөйли алабызмы?

Илья Зайцев, күргәзмә кураторы һәм Көнчыгыш музее генераль директоры урынбасары: «Шундый төрле тарихи шартларга карамастан, хәзерге Россиянең өч ислам регионы — Кырым, Төньяк Кавказ һәм Идел буе — безгә образлы системаның гаҗәеп бердәмлеген һәм матурлык турында күзаллауларның охшашлыгын күрсәтә. Конкрет стильле карарларның, колоритның яки композицион схемаларның төрлелеге бу бердәмлекне ассызыклый гына».

Фото – Татарстан Республикасы Милли музее матбугат үзәге